‘Ik houd erg van korte lijntjes’

Martin Kempff, buurtwerker in Amsterdam-Noord

Buurtwerkers dichtbij de Amsterdammers leveren een belangrijke bijdrage aan zorgzame en veerkrachtige wijken. Ons buurtwerk staat niet op zichzelf, maar maakt deel uit van een bredere aanpak. Die is erop gericht dat bewoners ook elkaar weten te vinden. Buurtwerker Martin Kempff is geboren en getogen in Noord. Meestal begrijpt hij de bewoners, en dat helpt.

Hoe zou je jouw rol in de wijk omschrijven?

Martin: “Ik richt mij op het bevorderen van sociale cohesie in de wijk, opdat bewoners elkaar beter leren kennen en ondersteunen. Mijn werk omvat drie kerntaken. Ik ben de verbindende schakel tussen allerlei partijen in de wijk. Ik ondersteun buurtbewoners die zelf initiatieven ontwikkelen. En problemen die ik signaleer in de buurt, kaart ik aan bij de juiste instanties. Wij zijn de ogen en de oren in de buurt, zeg maar.”

Dus jij loopt de hele dag door de wijk?

Martin: “Nou, ik ben wel erg aanwezig – in het buurthuis, op school en op straat. Ik loop mee met activiteiten en ga naar bijeenkomsten. Want je moet zorgen dat de buurtbewoners jou kennen en je weten te vinden. Mensen stappen sneller op je af als je onderdeel bent van hun omgeving.”

Hoe krijg je het vertrouwen van bewoners?

Martin: “Door veel en laagdrempelig contact te maken. Je afspraken nakomen, da’s ook heel belangrijk. Niks beloven wat je niet kunt nakomen. Hier wonen mensen die soms al drie generaties leven met teleurstelling in de instanties. En verder: goed luisteren naar wat de Amsterdammer belangrijk vindt. Vraag-gestuurd werken, niet proberen om aanbod te slijten. Ik kijk wat mensen wél kunnen, wat hun talenten zijn, niet naar wat onmogelijk is. Als iemand bijvoorbeeld slecht kan organiseren, maar wel heel goed kan koken, dan koppel ik hem aan een buurtmaaltijd. Als ik schakel naar de hulpverlening, doe ik dat zo dat het juist níet bureaucratisch aanvoelt, want mensen voelen zich al vaak van het kastje naar de muur gestuurd. Dat is hoe je vertrouwen opbouwt.”

Hoe zie je de impact van buurtwerk op het dagelijks leven van Amsterdammers?

Martin: “Voor mij zit de impact vaak in kleine dagelijkse veranderingen, die samen een groot verschil maken. Door me op te stellen als verbindende schakel in de wijk, kan ik een verschil maken voor ouderen, nieuwkomers en mensen zonder netwerk. In deze tijd van polarisatie is dat belangrijker dan ooit. Ik ben de directe, laagdrempelige weg naar hulp. Door vroegtijdig te signaleren voorkom je dat problemen steeds groter en zwaarder worden.”

Hoe werken jullie samen met andere organisaties?

Martin: “Ik koppel continu bewoners met problemen aan bewonersinstituten en instanties. Samen met de wijkbeheerder heet ik nieuwe bewoners welkom. Samen met de woonconsulent ga ik op bezoek bij probleemgevallen. Zo kom ik achter de voordeur. Ook hebben we een LVB-school in de wijk. Leerlingen van die school knappen nu de tuintjes op van bewoners die daar zelf niet meer toe in staat zijn. Dat is een samenwerking met Ymere.”

Heb je nog een voorbeeld van een lokaal initiatief?

Martin: “We hebben hier een winkel die een belangrijke sociale functie vervult. Bewoners brengen daar spullen heen die ze niet meer nodig hebben. De winkel verkoopt ze en doneert de opbrengst aan een goed doel. Om het hoofd boven water te houden, heeft de winkelier een pakjes-service opgezet. Fijn voor de oudere Amsterdammers. Zij organiseert ook allerlei activiteiten in Noord; het is echt een kartrekker. Die winkel was hard toe aan renovatie, maar daardoor dreigde de huur onbetaalbaar te worden. Toen hebben we samen met de bewonerscommissie een handtekeningenactie opgezet om de zaak voor de buurt te behouden. Tot en met de stadsdeelvoorzitter is eraan te pas gekomen, maar het is gelukt. De winkel blijft. Op zo’n moment heb je wat te vieren samen. Dat is mooi werk.”

“Ik houd erg van korte lijntjes. Als we snel iets informeel kunnen regelen, in plaats van langs de officiële omweg, dan doen we dat natuurlijk. Ik kom hier al genoeg mensen tegen die helemaal geen hulp meer zoeken.”

Heb je ook een voorbeeld van een snelle actie?

Martin: “Nou, toevallig kreeg ik vorige week een telefoontje van Querido over een buurtbewoner die al een paar dagen niets gegeten had omdat hij in de schulden zit en geen geld had om eten te kopen. Ik heb hem toen gekoppeld aan het buurtteam in mijn wijk en nog dezelfde dag een noodvoedselpakket geregeld. Maar toen ik zijn verhaal hoorde, besefte ik dat er meer nodig was om een verslechtering van de situatie te voorkomen. Het bleek nog een hele toer om contact met hem te maken; hij is een typische zorgmijder. Toch hebben we contact gelegd, en ook met de buren, de wijkbeheerder, het buurthuis en Querido. Nu dat is gelukt, kan ik verder met hem aan de slag. Maar ik wist: hier moet ik niet te lang aarzelen, want dit kan ook zomaar verkeerd gaan. Nu is de buurt erbij betrokken – dat is mijn verbindende schakelfunctie.”

Is dat de kracht van het buurtwerk?

Martin: “Ja, wij zijn die verbindende kracht, samen met alle betrokkenen, maar ik ben er primair voor de Amsterdammer. Die staat altijd centraal. Verder moet ik iedereen te vriend zien te houden, want je hebt elkaar steeds weer nodig. Ik houd van korte lijntjes. Als ik binnen een organisatie of een instelling iemand ken die mij snel kan helpen, dan stuur ik de buurtbewoner daarheen, in plaats van via de vaak wat stroperige officiële weg. Want ik kom al zo vaak mensen tegen die helemaal geen hulp meer zoeken. Omdat ze teleurgesteld zijn, omdat ze zich niet geholpen voelen, omdat ze van het kastje naar de muur gestuurd worden. Dus ja, ik ben wel erg van de korte lijntjes.”